Attilâ İlhan

Asıl adı Attilâ Hamdi İlhan olan yazar, 1925’te Menemen’de doğdu. İlk ve ortaöğrenimini İzmir ve farklı şehirlerde tamamladı. 1941’de Nazım Hikmet şiirleri nedeniyle tutuklanıp eğitim hayatı kesintiye uğradı. 1944’te eğitim hakkını geri kazandı, Işık Lisesi’nde okudu. Henüz lise yıllarında Cebbaroğlu Mehemmed şiiriyle ikinci oldu.

İstanbul Hukuk Fakültesi’ne girdi; 1948’de kendi imkânıyla ilk kitabı Duvar’ı yayımladı. Aynı yıl Paris’e giderek Nazım Hikmet’i kurtarma hareketine katıldı. 1950’lerden itibaren İstanbul–İzmir–Paris üçgeninde yaşamını sürdürdü. Gazetecilik, sinema yazarlığı ve senaristlik yaptı. Demokrat İzmir gazetesinde başyazarlık, Milliyet ve Cumhuriyet’te köşe yazarlığı yaptı. Televizyon dizileriyle de geniş kitlelere ulaştı.

Edebiyatta “Mavi hareketi” ve toplumcu gerçekçiliğin öncülerindendi. Şiirlerinde aşk, toplum, birey ve tarih temalarını işledi. Romanlarında ise Türkiye’nin yakın dönemini siyasal ve sosyal yönleriyle ele aldı.

11 Ekim 2005’te İstanbul’da kalp krizi sonucu vefat etti. Ardında şiir, roman, deneme ve senaryo alanında çok yönlü eserler bıraktı.

Eserleri (seçme)

Şiir Kitapları

• Duvar (1948)
• Sisler Bulvarı (1954)
• Yağmur Kaçağı (1955)
• Ben Sana Mecburum (1960)
• Bela Çiçeği (1962)
• Yasak Sevişmek (1968)
• Tutkunun Günlüğü (1973)
• Böyle Bir Sevmek (1977)
• Elde Var Hüzün (1982)
• Korkunun Krallığı (1987)
• Ayrılık Sevdaya Dahil (1993)

Romanlar

• Sokaktaki Adam (1953)
• Zenciler Birbirine Benzemez (1957)
• Kurtlar Sofrası (1963)
• Aynanın İçindekiler serisi: Bıçağın Ucu (1973), Yaraya Tuz Basmak (1978), Dersaadet’te Sabah Ezanları (1981), O Karanlıkta Biz (1988), Allah’ın Süngüleri: Reis Paşa (2002), Gazi Paşa (2006)
• Fena Halde Leman (1980)
• Haco Hanım Vay (1984)
• O Sarışın Kurt (2007)

Deneme / Eleştiri / Gezi

• Abbas Yolcu (1957)
• Gerçekçilik Savaşı (1980)
• Batı’nın Deli Gömleği (1982)
• İkinci Yeni Savaşı (1983)
• Sağım Solum Sobe (1985)
• Yanlış Kadınlar Yanlış Erkekler (1985)
• Ulusal Kültür Savaşı (1986)
• Sosyalizm Asıl Şimdi (2006)
• Hangi… dizisi: Hangi Sol (1971), Hangi Batı (1972), Hangi Seks (1976), Hangi Sağ (1980), Hangi Atatürk (1981), Hangi Edebiyat (1991), Hangi Laiklik (1995), Hangi Küreselleşme (1997)

Televizyon Dizileri

• Sekiz Sütuna Manşet (1982)
• Kartallar Yüksek Uçar (1983)
• Yarın Artık Bugündür (1986)
• Yıldızlar Gece Büyür (1992)
• Teleflaş (1991, Kanal 6)

Müzik Albümleri

• An Gelir / Kendi Sesinden Şiirleri (2006)

Ödüller

• 1946 CHP Şiir Yarışması İkinciliği
• 1974 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü (Tutuklunun Günlüğü ile)
• 1975 Yunus Nadi Roman Armağanı (Sırtlan Payı ile)
• 2003 Sertel Demokrasi Ödülü