Şah Hatayi

17-02-1487 - 23-05-1524

  • 12
    Şiir
  • 0
    Takipçi
  • 0
    Yorum

Hatâyî (Şah İsmail)

17 Temmuz 1487, Erdebil23 Mayıs 1524, Tebriz
Divan şairi; Safevî Devleti’nin kurucusu, Erdebil Tekkesi postnişini

Safevî şeyhi Şeyh Haydar ile Akkoyunlu Uzun Hasan’ın torunu Halime Begüm’ün oğludur. Küçük yaşta siyasi çalkantılar içinde büyüdü; Gîlân’da koruma altında yetişti. 1501’de Tebriz’i alıp tahta çıktı ve “Şah” unvanını aldı. Doğuda Özbek Şeybânî Han’ı yendi (1509); Osmanlılarla gerilim Çaldıran (1514) savaşıyla zirveye çıktı. Yenilgi sonrası sarsıntılara rağmen düzeni sağladı; 1524’te Tebriz’de vefat etti, Erdebil’de Şeyh Safî’nin yanına defnedildi.

Sanat ve Himaye

Şah İsmail yalnız şair değil, güçlü bir sanat hamisi idi. Tebriz–Kazvin–İsfahan hattında hat ve nakkaşhaneler altın çağını yaşadı; Behzâd, Sultan Muhammed, Mir Ali, Şah Mahmud Nişâburî gibi isimler saray çevresinde üretim yaptı. Türkçe şiire sarayda yüksek itibar kazandırdı; bu çizgi şehzadeler döneminde de sürdü.

Edebî Kişiliği

  • Ağırlıkla gazel, kaside ve mesnevi formlarında; dil olarak Azerî Türkçesi.
  • Temalar: aşk, Ali muhabbeti, rezm–bezm imgeleri, tasavvufî lirizm.
  • Nesîmî, Nevâyî ve Osmanlı şairleriyle nazire geleneği içinde karşılıklı etkileşim.
  • “Hatâyî” mahlasının ünü nedeniyle, sonraki yüzyıllarda birçok şiir ona da izafe edilmiştir.

Başlıca Eserleri

  • Dîvân-ı Hatâyî — Gazel ve kasidelerden oluşan ana eseri; hem Türkçe hem az sayıda Farsça şiir içerir.
  • Dehnâme — Aşk konulu mesnevi (hezec: mef‘ûlü mefâ‘ilün fe‘ûlün); “on mektup” geleneğinin Türkçe örneği.
  • Nasihatnâme — Dinî–öğretici küçük mesnevi (mefâ‘îlün mefâ‘îlün fe‘ûlün).
Henüz yorum yapılmamış, ilk siz yorumlamak istermisiniz?
Yorum Yazabilmek İçin Lütfen Üye Girişi Yapınız.

Anadolu Şairleri

Abdürrahim Karakoç

7 Nisan 1932 , Perşembe


Necip Fazıl Kısakürek

26 Mayıs 1904 , Perşembe


Ârif Eren (turgutlulu)

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Yener Yılmazoğlu

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Süleyman Nesif

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Alâeddin Özdenören

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Rasim Özdenören

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Dostozan/ Mehmet Hanifi Sarıyıldız

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Şevket Yücel

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Bahaettin Karakoç

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Aşık Yener

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Hami Abdul Gaffar Baba

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Nurettin Topçu

20 Kasım 1909 , Cumartesi


Arif Eren

30 Kasım -0001 , Pazartesi


Şevket Bulut

30 Kasım -0001 , Pazartesi


ŞİİR BİR TUTKUDUR

yanıyorum doktor bey

3 Eylül 2026 , Perşembe - 23:31:32


Lisanslı Kalabalık

2 Eylül 2026 , Çarşamba - 23:10:01


Harbi Bayram İstiyorum

2 Eylül 2026 , Çarşamba - 17:50:38


Şair Olsaydım Eğer

2 Eylül 2026 , Çarşamba - 15:47:30


Sivas Sabahı Şiiri - Hasan Hüseyin Korkm ...

27 Kasım 2025 , Perşembe - 22:49:23


Karanfil Sokağı Şiiri - Ahmed Arif

4 Kasım 2025 , Salı - 21:14:35


Yandım Yâ Resûlallah!

19 Ekim 2025 , Pazar - 20:15:24


İstanbul'u Dinliyorum

5 Şubat 2023 , Pazar - 00:17:12


Bu Dünya Hangimizin?

1 Şubat 2023 , Çarşamba - 15:25:12


Aldırma Gönül Aldırma-S.Ali

25 Ocak 2023 , Çarşamba - 22:56:35


İrfan Olan Anlar Bizi-MISRİ

22 Ocak 2023 , Pazar - 18:28:29


Ayşen

7 Şubat 2023 , Salı - 14:57:21


Karıma Son Mektup

21 Ocak 2023 , Cumartesi - 14:05:10


Davet(can Yücel)

14 Ocak 2023 , Cumartesi - 15:32:49


Merdi̇ven

10 Ocak 2023 , Salı - 18:27:21