18 Mayıs 1703, Hasankale (Erzurum) – 22 Haziran 1780, Tillo (Siirt)
Erzurumlu İbrahim Hakkı, 2 Muharrem 1115’te (18 Mayıs 1703) Erzurum’un Hasankale ilçesinde doğdu. Babası Derviş Osman Efendi, annesi ise Hasankale’nin ileri gelenlerinden Dede Mahmud’un kızı Şerife Hanîfe Hanım’dır.
Babasının 1707’de Tillo’ya gidip İsmâil Fakîrullah’a intisap etmesi, İbrahim Hakkı’nın hayatındaki dönüm noktalarından biri oldu.
Dokuz yaşında babasının yanına Tillo’ya götürüldü. Burada şeyhi İsmâil Fakîrullah’ın terbiyesi ve babasının eğitimiyle tasavvufî zevki küçük yaşta kazandı. 17 yaşında babasını kaybedince Erzurum’a dönerek öğrenimine devam etti,
Arapça ve Farsça’yı ileri derecede öğrendi. Daha sonra tekrar Tillo’ya giderek şeyhine hizmet etti.
1738’de hacca gitti, dönüşte Lübbü’l-kütüb adlı geniş hacimli eserini hazırladı. 1755’te İstanbul’a giderek saray kütüphanesinde çalışma fırsatı buldu ve yeni astronomiyle tanıştı.
Bu yıllarda Mârifetnâme başta olmak üzere tasavvuf, astronomi, anatomi, ahlâk ve felsefeyi harmanlayan birçok eser kaleme aldı.
22 Haziran 1780’de Tillo’da vefat eden İbrahim Hakkı, şeyhi İsmâil Fakîrullah’ın türbesine defnedildi. Geniş ilmî birikimi, pozitif bilimlerle dini sentezleyen yaklaşımı
ve özellikle “Tefvîznâme” şiiriyle Osmanlı ilim ve irfan hayatında derin izler bırakmıştır.
Eserleri (seçme)
Şiir Kitapları
Divan (1755, oğluna ithaf edilmiş, içinde İlâhînâme bölümü yer alır)
Diğer Çalışmalar
Mârifetnâme (1757) – Dinî ve din dışı ilimleri toplayan ansiklopedik eser
