1940, Kars/Arpaçay (Koçköy) – 26 Mart 2005, Ankara
1940’ta Kars’ın Arpaçay ilçesi Koçköyü’nde çiftçi bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Karapapak (Azeri) Türkleri’ndendir; asıl soyadı Çobanlar’dır. Annesi Lala (La’li) Hanım, babası ise Aşık Şenlik’in çıraklarından Aşık Gülistan’dır. Babası 1920’de Kars’a yerleşmiş, eşinin erken vefatı üzerine oğlunu tek başına büyütmüştür. 1970’lerde oğluyla İzmir’e taşınmıştır.
1951’de gördüğü bir rüyada bade içtikten sonra saz çalmaya ve şiir söylemeye başladı. 1966’dan itibaren Konya Aşıklar Bayramı’na düzenli katıldı; Artvin, Konya, Erzurum ve Mut’taki yarışmalarda dereceler aldı. Özellikle atışma dalında öne çıktı; radyo ve televizyonda sıkça türkü söyledi. Saza hâkimiyeti, güçlü ulusal duyguları ve kendine özgü sesiyle tanındı. Yurt içinde ve dışında çeşitli şenliklere katıldı.
Aşıklık geleneğinin bir parçası olan türkülü hikâye anlatımında başarılı örnekler verdi; kendi eserlerinin yanında usta malı türküleri de genç kuşaklara aktardı. Türkiye’nin pek çok yerinde programlar yaptı; halk edebiyatı ve aşıklık geleneği üzerine seminerler verdi. Şiirleri dergilerde yayımlandı; Avrupa’dan İran’a kadar geniş bir coğrafyada konserler verdi, yarışmalara katıldı.
1971’de Kars’ta kurduğu Çobanoğlu Halk Ozanları Kahvesi, usta-çırak ilişkisinin yaşatıldığı bir merkez oldu. 1965’e kadar “Devrani”, 1967’ye kadar “Yanani” mahlaslarını kullandı; sonrasında “Çobanoğlu” adını benimsedi. 1968–1987 arasında yirmiye yakın plak ve kaset yayımladı; iki altın plak sahibiydi. “Kiziroğlu” türküsünü tüm Türkiye’ye tanıttı. Son yıllarda televizyon programlarında Karapapak ağzıyla söylediği türküler büyük beğeni topladı.
Ali Kafkasyalı’nın Aşık Murat Çobanoğlu: Hayatı–Sanatı–Eserleri (1998) adlı bir çalışması bulunmaktadır. 26 Mart 2005’te Ankara’da vefat etti; Kars’ta toprağa verildi. Kars Belediyesi her yıl 6–7 Mayıs’ta anısına Murat Çobanoğlu Aşıklar Bayramı düzenlemektedir.
