Yusufelili Huzûrî (Ali Coşkun)

19 Nisan 1886 (bazı kaynaklar 1887) · Zor köyü (bugün Esenyaka/Esenkaya), Yusufeli/Artvin — 23 Eylül 1951 · Artvin

Âşık, halk ozanı; imam, nüfus ve tapu memuru · Hece & Aruz · 20. yüzyıl

Gerçek adı Ali Coşkun olan Huzûrî, Artvin/Yusufeli’nin Zor köyünde doğdu. Yedi yaşında medreseye başladı; Barhallı İbrahim Vehbi Efendi ve Hacı İbrahim Efendi’den dersler aldı. Babası tanınmış bir âşık olan Mustafa Keşfî idi; ilk gençliğinde “İhrâkî” mahlasını kullandı, daha sonra babası ona Huzûrî mahlasını verdi. Arapça ve Farsça öğrenmiş, icazet almadan medreseyi bırakıp şiire yönelmiştir.

Genç yaşta Anadolu ve Kafkasya’da geniş bir coğrafyayı dolaştı; Narman, Erzurum, Artvin, Ardahan, Batum ve Kırım’a uzanan seyahatler yaptı. I. Dünya Savaşı’nda askere alındı; Van’da ve Halid Bey komutasındaki Çoruh Müfrezesinde görev yaptı. Savaş sonrası memuriyetler (Şavşat’ta nüfus, Yusufeli’nde tapu memurluğu) ve zaman zaman imamlık yaptı; sonrasında yine gezgin âşıklığa döndü. 1951’de Artvin Devlet Hastanesinde vefat etti.

Hem hece hem aruz veznini ustalıkla kullanan nadir âşıklardandır. Koşma ve semailerinin yanı sıra divan şiirinde de üretkendir; derli toplu bir Divan’ı, ayrıca bir Mevlid-i Şerif ile tek günde tasnif ettiği Lütfî Bey Hikâyesi bulunur. Temalarında aşk, gurbet, zaman ve toplumsal tenkit öne çıkar; Seyranî ve Dertli’den etkilenmiştir. Kaynaklar ayrıca Fuzûlî, Nâbî, Nedîm ve Şeyh Gâlib etkilerini de belirtir.

Eser Dağarcığı (özet)

Heceli şiirler: 186 koşma & semai + 27 destan (karşılaşma dörtlükleri hariç). :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Aruzlu şiirler (Mürettep Divan): 215 gazel, 6 müstezat, 5 terkib-i bend, 25 musammat, 9 ebcedli tarih, 10 hicviye, 4 divan; ayrıca mevlid.
Halk hikâyesi: Lütfî Bey Hikâyesi

Notlar & Zaman Çizelgesi

Doğum tarihi kimi kaynaklarda 19 Nisan 1886, kimilerinde 1887 olarak geçer; köy adı eski belgelerde Zor, bugün Esenyaka/Esenkaya şeklindedir. :contentReference[oaicite:6]{index=6}
1904’te Erzurum’da Âşık Kemâlî ile karşılaşmasıyla adı duyuldu; 1938–49 arasında Kars, Erzurum, Zonguldak, İstanbul gibi merkezlerde uzun seyahat ve icralar yaptı.