İlhan Berk

1918, Manisa – 28 Ağustos 2008, Bodrum · Şair, çevirmen, denemeci

Yaşamı

Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulu'ndan mezun oldu. Espiye'de iki yıl ilkokul öğretmenliği yaptıktan sonra Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'ne girdi. Enstitünün Fransızca bölümünden 1944 yılında mezun olan Berk, 1945–1955 yılları arasında Zonguldak, Samsun ve Kırşehir'deki ortaokul ve liselerde Fransızca öğretmenliği yaptı.

1956'dan itibaren on üç yıl boyunca Ankara'da T.C. Ziraat Bankası Yayın Bürosu'nda çevirmen olarak çalıştı. Bu süreçte modern dünya şiirinin iki büyük şairi sayılan Arthur Rimbaud ve Ezra Pound'un şiirlerini Türkçeye çevirerek kitaplaştırdı. Daha sonra kendini bütünüyle yazıya verdi; bir anlatı kitabı dışında yalnız şiir ve şiire ilişkin yazılar yazdı.

Kül adlı kitabıyla 1979'da Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü'nü, İstanbul kitabıyla 1980'de Behçet Necatigil Şiir Ödülü'nü kazandı. 1983'te Deniz Eskisi ile Yedi Tepe Şiir Armağanı'nı, 1988'de Güzel Irmak ile Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'nü (Ferit Edgü ile birlikte) aldı. 28 Ağustos 2008'de Bodrum'da 90 yaşında vefat etti.

Yazın Hayatı

İlk şiirlerini 1935 yılında Manisa Halkevi'nin dergisi Uyanış'ta yayımladı. 19 yaşındayken Güneşi Yakanların Selâmı adıyla kitaplaştırdığı bu ilk şiirlerinde hece veznini kullanıyor, dönemin şiir anlayışına özgü bir karamsarlık taşıyordu. “Sonsuzluk”, “kızıl”, “hülya”, “ateş” şiirlerinde sıkça tekrarlanan sözcüklerdir; sembolist şiirden esinlenmiş izlenimi veren imgeler yapmayı seviyordu.

1940'lara doğru Yeni Edebiyat anlayışı içinde yer aldı; Servet-i Fünun (Uyanış), Ses, Yığın, Yeryüzü, Kaynak gibi dergilerde yazdı. Türk şiirinin en deneyci şairlerinden biri kabul edilen İlhan Berk, şiirinde sürekli “yatak değiştirerek”, ama bazı temel sorunsallara bağlı kalarak şiirini günümüze kadar eskitmeden getirmeyi başarmıştır.

Eserleri (seçme)

Şiir Kitapları

Güneşi Yakanların Selamı (1935, kitaplaşmış baskı 1978)
Günaydın Yeryüzü (1952)
Türkiye Şarkısı (1953)
Köroğlu (1955)
Galile Denizi (1958)
Çivi Yazısı (1960)
Otağ (1961)
Mısırkalyoniğne (1962)
Âşıkane (1968)
Taşbaskısı (1975)
Şenlikname (1976)
Atlas (1976)
Kül (1978)
İstanbul (1978)
İstanbul Kitabı (1980)
Kitaplar Kitabı – Seçilmiş Şiirler (1981)
Deniz Eskisi (1982) – Şiirin Gizli Tarihi'ni de içerir.
Delta ve Çocuk (1984)
Galata (1985)
Güzel Irmak (1988)
Pera (1990)
Dün Dağlarda Dolaştım Evde Yoktum (1993)
Avluya Düşen Gölge (1996)
Şeyler Kitabı: Ev (1997)
Çok Yaşasın Sayılar (1999)
Tümceler Geliyorum (2008)

Diğer Çalışmalar

Anlatı / Otobiyografik Anlatı: Uzun Bir Adam (1982)
Söyleşi: Kanatlı At (1994)
Deneme / Günlük: Inferno (1994), Logos (1996)
Antoloji: Başlangıcından Bugüne Beyit Mısra Antolojisi (1960), Aşk Elçisi (1965)
Diğer: Şifalı Otlar Kitabı (1982), El Yazılarına Vuruyor Güneş (1983), Şairin Toprağı (1992)