Gülten Akın
00-00-0000 - 00-00-0000
-
62
Şiir -
0
Takipçi -
0
Yorum
Gülten Akın
23 Ocak 1933, Yozgat – Türk şairi, hukukçu, insan hakları savunucusu
Gülten Akın, 23 Ocak 1933’te Yozgat’ta doğdu. Ortaöğrenimini Beşiktaş Atatürk Anadolu Lisesi’nde tamamladı. 1955’te Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. 1956’da kaymakam Yaşar Cankoçak’la evlendi; beş çocuk büyüttü.
1958–1972 yılları arasında eşinin görevi nedeniyle Anadolu’nun çeşitli ilçelerinde yaşadı. Gevaş, Alucra, Gerze, Saray ilçelerinde ve Kahramanmaraş’ta yardımcı avukatlık, avukatlık ve öğretmenlik yaptı.
1972’de Ankara’ya yerleşen Akın, bir süre Türk Dil Kurumu Derleme ve Tarama Kolu’nda çalıştı. Kültür Bakanlığı Yayın Danışma Kurulu üyeliğinde bulundu. Demokratik kitle örgütlerinin yeniden kuruluş çalışmalarına katıldı; İnsan Hakları Derneği, Halkevleri ve Dil Derneği gibi örgütlerde kurucu ve yönetici olarak görev aldı.
İlk şiiri 1951’de Son Haber gazetesinde yayımlandı. Ardından Hisar, Varlık, Yeditepe, Türk Dili, Mülkiye gibi dergilerde göründü. İlk dönem şiirlerinde doğa, aşk, ayrılık, özlem temaları öne çıkarken; ilerleyen yıllarda toplumsal sorunlar ağırlık kazandı. 1980 öncesinde halkın yaşadığı baskı ve sıkıntılar, onun da yaşamına ve şiirine yansıdı; şiirinde toplumcu çizgi belirginleşti.
Gezip gördüğü yerlerden aldığı esinle zenginleşen, coşkulu bir insan sevgisiyle yoğrulan şiiri; toplumsal sorunları, yaşam–halk ilişkisini öne çıkarır. Büyük ölçüde folklor öğelerinden yararlanır; halk şiirinin sesini çağdaş bir dil ve biçimle buluşturur.
Şiir üzerine yazılarını topladığı “Şiiri Düzde Kuşatmak” (1983) kitabında halk kaynağına inme isteğini şöyle açıklar: “Halkta var olan öz ve biçimi diyalektik olarak yükseltmek, şiiri yükseltirken halkın yaşamının ve yaşam biçimlerinin yükselmesine yardımcı olmak.” Şiirleri pek çok dile çevrilmiş, kırktan fazla şiiri bestelenmiştir. Sezen Aksu’nun 1993 tarihli albümüne adını veren Deli Kızın Türküsü bunlardan en bilinenidir.
Eserleri (seçme)
Şiir Kitapları
- Rüzgâr Saati (1956)
- Kestim Kara Saçlarımı (1960)
- Sığda (1964)
- Kırmızı Karanfil (1971)
- Maraş’ın ve Ökkeş’in Destanı (1972)
- Ağıtlar ve Türküler (1976)
- Seyran Destanı (1979)
- İlahiler (1983)
- Sevda Kalıcıdır (1991)
- Sonra İşte Yaşlandım (1995)
- Sessiz Arka Bahçeler (1998)
- Uzak Bir Kıyıda (2003)
Diğer Çalışmalar & Bestelenmiş Şiirleri
- Şiiri Düzde Kuşatmak (1983) – Şiir ve poetika yazılarını bir araya getiren deneme kitabı.
- Büyü Yavrum – Grup Yorum (1987); Edip Akbayram, Kemal Sahir Gürel yorumu (1988).
- Deli Kızın Türküsü – Sezen Aksu’nun 1993 tarihli albümüne adını veren şarkı.
Ödüller
- 1955 – Varlık Şiir Yarışması Birincilik Ödülü
- 1964 – Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü
- 1972 – TRT Sanat Ödülleri Yarışması Başarı Ödülü
- 1976 – Yeditepe Şiir Armağanı
- 1991 – Halil Kocagöz Ödülü
- 1992 – Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü
- 1999 – Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü
- 2003 – Dünya Gazetesi Yılın Telif Kitabı Ödülü
- 2008 – Erdal Öz Edebiyat Ödülü
- 2014 – Metin Altıok Şiir Ödülü
Anadolu Şairleri
Abdürrahim Karakoç
7 Nisan 1932 , Perşembe
Necip Fazıl Kısakürek
26 Mayıs 1904 , Perşembe
Âşık Sefai
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Ârif Eren (turgutlulu)
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Yener Yılmazoğlu
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Süleyman Nesif
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Alâeddin Özdenören
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Rasim Özdenören
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Dostozan/ Mehmet Hanifi Sarıyıldız
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Şevket Yücel
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Bahaettin Karakoç
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Aşık Yener
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Hami Abdul Gaffar Baba
30 Kasım -0001 , Pazartesi
Nurettin Topçu
20 Kasım 1909 , Cumartesi
