23 Ocak 1933, Yozgat – Türk şairi, hukukçu, insan hakları savunucusu
Gülten Akın, 23 Ocak 1933’te Yozgat’ta doğdu. Ortaöğrenimini
Beşiktaş Atatürk Anadolu Lisesi’nde tamamladı. 1955’te
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi.
1956’da kaymakam Yaşar Cankoçak’la evlendi; beş çocuk büyüttü.
1958–1972 yılları arasında eşinin görevi nedeniyle Anadolu’nun çeşitli
ilçelerinde yaşadı. Gevaş, Alucra, Gerze, Saray ilçelerinde ve
Kahramanmaraş’ta yardımcı avukatlık, avukatlık ve öğretmenlik yaptı.
1972’de Ankara’ya yerleşen Akın, bir süre
Türk Dil Kurumu Derleme ve Tarama Kolu’nda çalıştı.
Kültür Bakanlığı Yayın Danışma Kurulu üyeliğinde bulundu. Demokratik kitle
örgütlerinin yeniden kuruluş çalışmalarına katıldı; İnsan Hakları Derneği,
Halkevleri ve Dil Derneği gibi örgütlerde kurucu ve yönetici olarak görev
aldı.
İlk şiiri 1951’de Son Haber gazetesinde yayımlandı.
Ardından Hisar, Varlık, Yeditepe, Türk Dili, Mülkiye gibi dergilerde
göründü. İlk dönem şiirlerinde doğa, aşk, ayrılık, özlem temaları öne
çıkarken; ilerleyen yıllarda toplumsal sorunlar ağırlık
kazandı. 1980 öncesinde halkın yaşadığı baskı ve sıkıntılar, onun da
yaşamına ve şiirine yansıdı; şiirinde toplumcu çizgi belirginleşti.
Gezip gördüğü yerlerden aldığı esinle zenginleşen, coşkulu bir
insan sevgisiyle yoğrulan şiiri; toplumsal sorunları,
yaşam–halk ilişkisini öne çıkarır. Büyük ölçüde
folklor öğelerinden yararlanır; halk şiirinin sesini
çağdaş bir dil ve biçimle buluşturur.
Şiir üzerine yazılarını topladığı “Şiiri Düzde Kuşatmak”
(1983) kitabında halk kaynağına inme isteğini şöyle açıklar:
“Halkta var olan öz ve biçimi diyalektik olarak yükseltmek, şiiri
yükseltirken halkın yaşamının ve yaşam biçimlerinin yükselmesine yardımcı
olmak.” Şiirleri pek çok dile çevrilmiş, kırktan fazla şiiri
bestelenmiştir. Sezen Aksu’nun 1993 tarihli albümüne adını veren
Deli Kızın Türküsü bunlardan en bilinenidir.
Eserleri (seçme)
Şiir Kitapları
Rüzgâr Saati (1956)
Kestim Kara Saçlarımı (1960)
Sığda (1964)
Kırmızı Karanfil (1971)
Maraş’ın ve Ökkeş’in Destanı (1972)
Ağıtlar ve Türküler (1976)
Seyran Destanı (1979)
İlahiler (1983)
Sevda Kalıcıdır (1991)
Sonra İşte Yaşlandım (1995)
Sessiz Arka Bahçeler (1998)
Uzak Bir Kıyıda (2003)
Diğer Çalışmalar & Bestelenmiş Şiirleri
Şiiri Düzde Kuşatmak (1983) – Şiir ve poetika yazılarını bir araya
getiren deneme kitabı.
Büyü Yavrum – Grup Yorum (1987); Edip Akbayram, Kemal
Sahir Gürel yorumu (1988).
Deli Kızın Türküsü – Sezen Aksu’nun 1993 tarihli albümüne
adını veren şarkı.
