Recaizade Mahmud Ekrem Biyografisi

Kariyer ve Edebî Kişiliği

• 19. yüzyıl Osmanlı dönemi Türk edebiyatının önde gelen isimlerindendir.
• Şinâsi ile başlayıp Namık Kemal ve Abdülhak Hamit Tarhan'la gelişen yenileşme hareketinin başlıca temsilcilerindendir.
• Aktif politikaya karışmamış, faaliyetlerini daha çok edebiyatın yenileşmesi yönünde yapmıştır.
• Mekteb-i Sultânî ve Mekteb-i Mülkiyye'deki öğretmenliği sırasında "Üstat Ekrem" olarak anılmıştır.
• 1867'de Namık Kemal'in Fransa'ya gitmesi üzerine Tasvir-i Efkar gazetesinin yönetimini devralmıştır.
• Eski edebiyatı savunan Muallim Naci ve çevresiyle girdiği tartışmalar, Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünun) akımının doğmasına zemin hazırlamış, Tevfik Fikret gibi gençleri çevresinde toplamıştır.
• "Sanat sanat içindir" anlayışını savunmuştur.
• Şiirlerinde genellikle aşk ve ölüm temalarını, özellikle de çok sevdiği çocuklarının ölümünden duyduğu acıyı işlemiştir.

Eğitim ve Resmî Görevleri

• Babasından Arapça ve Farsça öğrendi.
• Mekteb-i İrfan'ı bitirdi (1858) ancak Harbiye İdadisi'ni sağlık sorunları nedeniyle tamamlayamadı.
• 1862'de Hariciye Nezareti Mektubi Kalemi'nde memurluğa başladı.
• Çeşitli resmî görevlerde bulundu: Tanzimat ve Nafia dairelerinde başmuavinlik (1874), Şura-yı Devlet (Danıştay) üyeliği (1877).
• Mekteb-i Mülkiye ve Galatasaray Sultanisi'nde öğretmenlik (1880-1888) yaptı.
• Kısa süre Evkaf ve Maarif Nazırlığı (1908) ve Meclis-i Âyân üyeliği (1908-1914) görevlerinde bulundu.

Önemli Eserleri

• Roman: Araba Sevdası (1896) - Türk edebiyatında realizmin ilk örneklerinden sayılır.
• Şiir: Nağme-i Seher (1871), Zemzeme (3 cilt, 1883-1885), Nijad Ekrem (Oğlunun anısına).
• Tiyatro: Afife Anjelik (1870), Çok Bilen Çok Yanılır (Ölümünden sonra yayımlandı).
• Öykü: Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi (1890).

Aile

• Babası, şair, hattat ve vak'anüvis Mehmed Şakir Recai Efendi'dir.
• 1868'de amcasının kızı Güzide Hanım ile evlendi.
• Gazeteci, yazar ve diplomat Ercüment Ekrem Talu'nun babasıdır.

Ölümü

31 Ocak 1914'te İstanbul'da vefat ettiğinde Meclis-i Âyan üyesiydi. Ölümü nedeniyle okullar tatil edilmiş ve büyük bir cenaze töreni düzenlenmiştir. Mezarı, oğlu Nejad'ın kabri yanında, Küçüksu'dadır.