Doğum: 1 Mart 1847, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Ölüm: 31 Ocak 1914 (66 yaşında), İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu Meslek: Yazar, Şair, Başmuavin, Danıştay Üyesi, Öğretmen ve Bakan Dönem: II. Tanzimat Edebî Akım: Romantizm, Realizm Lakap: "Üstat Ekrem"
Kariyer ve Edebî Kişiliği
19. yüzyıl Osmanlı dönemi Türk edebiyatının önde gelen isimlerindendir.
Şinâsi ile başlayıp Namık Kemal ve Abdülhak Hamit Tarhan'la gelişen yenileşme hareketinin başlıca temsilcilerindendir.
Aktif politikaya karışmamış, faaliyetlerini daha çok edebiyatın yenileşmesi yönünde yapmıştır.
Mekteb-i Sultânî ve Mekteb-i Mülkiyye'deki öğretmenliği sırasında "Üstat Ekrem" olarak anılmıştır.
Eski edebiyatı savunan Muallim Naci ve çevresiyle girdiği tartışmalar, Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünun) akımının doğmasına zemin hazırlamış, Tevfik Fikret gibi gençleri çevresinde toplamıştır.
"Sanat sanat içindir" anlayışını savunmuştur.
Şiirlerinde genellikle aşk ve ölüm temalarını, özellikle de çok sevdiği çocuklarının ölümünden duyduğu acıyı işlemiştir.
Eğitim ve Resmî Görevleri
Babasından Arapça ve Farsça öğrendi.
Mekteb-i İrfan'ı bitirdi (1858) ancak Harbiye İdadisi'ni sağlık sorunları nedeniyle tamamlayamadı.
1862'de Hariciye Nezareti Mektubi Kalemi'nde memurluğa başladı.
Çeşitli resmî görevlerde bulundu: Tanzimat ve Nafia dairelerinde başmuavinlik (1874), Şura-yı Devlet (Danıştay) üyeliği (1877).
Mekteb-i Mülkiye ve Galatasaray Sultanisi'nde öğretmenlik (1880-1888) yaptı.
Kısa süre Evkaf ve Maarif Nazırlığı (1908) ve Meclis-i Âyân üyeliği (1908-1914) görevlerinde bulundu.
Önemli Eserleri
Roman:Araba Sevdası (1896) - Türk edebiyatında realizmin ilk örneklerinden sayılır.
Tiyatro:Afife Anjelik (1870), Çok Bilen Çok Yanılır (Ölümünden sonra yayımlandı).
Öykü:Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi (1890).
Aile
Babası, şair, hattat ve vak'anüvis Mehmed Şakir Recai Efendi'dir.
1868'de amcasının kızı Güzide Hanım ile evlendi.
Gazeteci, yazar ve diplomat Ercüment Ekrem Talu'nun babasıdır.
Ölümü
31 Ocak 1914'te İstanbul'da vefat ettiğinde Meclis-i Âyan üyesiydi. Ölümü nedeniyle okullar tatil edilmiş ve büyük bir cenaze töreni düzenlenmiştir. Mezarı, oğlu Nejad'ın kabri yanında, Küçüksu'dadır.
