27 Mart 1889, Kahire – 13 Aralık 1974, Ankara
Yazar · Şair · Diplomat · Gazeteci
Genel Bilgi
Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Türk edebiyatının en önemli romancılarından biri ve
Cumhuriyet dönemi aydınlarının önde gelen isimlerindendir.
Türk Dil Kurumu’nun kurucuları arasında yer almış; roman, öykü, anı ve makaleleriyle
Tanzimat’tan Cumhuriyet’e uzanan toplumsal dönüşümü edebiyata taşımıştır.
Hayatı
1889 yılında Kahire’de doğdu. Babası Abdülkadir Bey, Manisa’nın tanınmış Karaosmanoğlu
ailesine mensuptur. İlk öğrenimini Manisa’da tamamladı; İzmir İdadisi’nde öğrenim
gördü ancak babasının ölümü üzerine eğitimini yarıda bıraktı.
Mısır ve Avrupa’da bulunduğu yıllarda Fransız edebiyatını yakından tanıdı.
1908’de İstanbul’a döndü; Fecr-i Âtî topluluğuna katıldı. Daha sonra bireyci
edebiyattan uzaklaşıp toplumsal gerçekçiliğe yöneldi.
Millî Mücadele ve Cumhuriyet Yılları
Millî Mücadele döneminde gazetecilik yaptı, Ankara’ya giderek cepheleri dolaştı.
Bu yıllarda Anadolu insanını ve aydın–köylü çatışmasını merkeze alan eserler verdi.
Cumhuriyet’in ilanından sonra milletvekilliği ve diplomatlık görevlerinde bulundu.
Tiran, Prag, Lahey, Bern ve Tahran’da büyükelçilik yaptı. Diplomasi yıllarını
Zoraki Diplomat adlı eserinde anlattı.
Yazarlık Anlayışı
Yakup Kadri, Türk romanında toplumsal değişimi tarihsel süreç içinde ele alan ilk
yazarlardandır. Realist bir bakış açısıyla, bireyin iç dünyasını toplumsal yapı
içinde değerlendirmiştir.
Romanlarında Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan dönüşüm; aydın, köylü, bürokrat ve
şehir insanı üzerinden ele alınır.
Başlıca Romanları
Nur Baba (1922)
Kiralık Konak (1922)
Hüküm Gecesi (1927)
Sodom ve Gomore (1928)
Yaban (1932)
Ankara (1934)
Bir Sürgün (1937)
Panorama (1953)
Diğer Eserleri
Öykü: Bir Serencam, Rahmet, Milli Savaş Hikâyeleri
Şiir: Erenlerin Bağından, Okun Ucundan
Oyun: Nirvana, Veda, Sağanak
Anı: Anamın Kitabı, Politikada 45 Yıl
Vefatı
Yakup Kadri Karaosmanoğlu, 13 Aralık 1974’te Ankara’da hayatını kaybetti.
Cenazesi İstanbul’da Yahya Efendi Tekkesi haziresine defnedildi.
