İhsan Ozanoğlu

Doğum: 15 Nisan 1907 (bazı kaynaklara göre 1905), Kastamonu – Honsalar Mahallesi
Ölüm: 13 Şubat 1981, Kastamonu
Mezarı: Duruçay Köyü (Kastamonu)

Kastamonu âşıklık geleneğinin XX. yüzyıldaki en güçlü temsilcilerinden biridir. Bazı kaynaklarda doğum tarihini bizzat kendisinin 1905 olarak beyan ettiği belirtilmektedir. Babası Şabaniyye Dergâhı zâkirbaşısı ve mevlithan Âşıkoğlu Ahmet, annesi Hafize Emine Hanım’dır. On çocuklu bir ailenin ferdidir.

Ataları Buhara’dan Erzincan’a, oradan Kastamonu’nun Duruçay Köyü’ne yerleşmiştir. Dedesi ve babasının tanınmış âşıklar olması sebebiyle Soyadı Kanunu sırasında Ozanoğlu soyadını almıştır. Şiirlerinde Âşık İhsan ve Ozanoğlu başta olmak üzere Çeçen, Âşık ve Âşıkoğlu mahlaslarını da kullanmıştır.

İlköğrenimini Nasrullah Mektebi’nde, ortaöğrenimini Dârü’l Hilâfe Medresesi’nde tamamlamış, 1928’de İstanbul Öğretmen Okulu’ndan mezun olmuştur. 1938 yılına kadar köy öğretmenliği yapmıştır. Arapça, Farsça, Fransızca ve Ermenice bilmesi, şiir dilinin ve muhtevasının genişliğinde etkili olmuştur.

1946 yılında Kastamonu İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğü’ne atanmış, bu görevini 15 yıl sürdürmüştür. Emeklilikten sonra âşıklık, derlemecilik ve sahaflık faaliyetlerine ağırlık vermiştir. Âşık tarzı şiir geleneğinde Emrah koluna bağlıdır. Erzurumlu Emrah silsilesinden gelen Âşık Hasan’dan icazet almıştır.

Hece ve aruz vezinlerini ustalıkla kullanan Ozanoğlu, Türkçe, Arapça ve Farsça irticalen şiir söyleyebilmiştir. Hakanî, Çağatay ve Azeri lehçelerinde de şiirler kaleme almıştır. Âşık Veysel, Nihânî, Müdamî, Firkânî gibi pek çok usta âşıkla atışmaları yazılı kaynaklara geçmiştir.

1975 yılında Konya’da düzenlenen 10. Türkiye Âşıklar Bayramı’nda “Âşıkların Babası” ve “En Usta Halk Ozanı” unvanlarına layık görülmüştür. Divan şiiri ve halk şiiri sahasında eserler vermiş, şiirlerini divan tertibinde toplamıştır.

Aynı zamanda önemli bir folklor araştırmacısıdır. Halk edebiyatı, halk müziği, halk hekimliği, halk hukuku ve maddi kültür alanlarında çok sayıda derleme yapmıştır. TRT ve Ankara Devlet Konservatuvarı arşivlerinde kaynak kişi olarak kaydedilmiş eserleri bulunmaktadır.

Eserleri

Yazar: Dr. Hicran Karataş
Yayın Tarihi: 25.11.2018
Güncelleme: 09.12.2020