Latîfî
Tezkire Yazarı · Divan Şairi · Münşî
(Divan / Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
Kastamonu’da doğdu. Evsâf-ı İstanbul adlı eserinde geçen bazı ifadelerden hareketle 895-896 (1490-1491) yıllarında doğmuş olduğu söylenebilir. Asıl adı Abdüllatif olup Latîfî’yi mahlas olarak kullanmıştır. Ceddi Fâtih Sultan Mehmed devri şairlerinden, Akşemseddin’in oğlu Hamdi Çelebi’dir.
Latîfî tahsiline Kastamonu’da başladı. İş bulmak amacıyla yirmi-yirmi beş yaşlarında iken İstanbul’a gitti. On-on beş yıl İstanbul’da kalan şair, devrin defterdarı İskender Çelebi’ye sunduğu mensur bir bahâriyye dolayısıyla Belgrad İmareti’nin kâtipliğine tayin edildi.
Kanûnî Sultan Süleyman devri in‘âm kayıtlarından onun 939’da İstanbul’da bulunduğu ve sunduğu kasideler karşılığında in‘âm aldığı anlaşılmaktadır. 953 yılında tezkiresini Kanûnî Sultan Süleyman’a sunarak Ebû Eyyûb-i Ensârî Vakfı kâtipliğine getirilmiştir.
Kefevî’nin Râznâme’sinde Latîfî’nin 990’da (1582) Mısır’dan Yemen’e giderken bindiği geminin batması üzerine boğulduğu bildirilmektedir.
Edebî Kişiliği
Latîfî, devrin hükümdarından ve devlet adamlarından umduğu ilgiyi görememiştir. Şiirden ziyade inşâ (nesir) alanında kendini göstermeye yönelmiş, kendisini şairlerden çok münşîlerle kıyaslamıştır.
Eserleri
- Tezkiretü’ş-şuarâ: Türk edebiyatının en önemli biyografi kaynaklarından biridir.
- Evsâf-ı İstanbul
- Fusûl-i Erbaa
- Nazmü’l-cevâhir
- Sübhatü’l-uşşâk
- Enîsü’l-fusahâ
- Evsâf-ı İbrâhim Paşa
- Esmâü süveri’l-Kur’ân
Anı keşf eylemek câhillerindür
Murg-i vahşî kafesde yahşîdür
Nice cânlar revân dehâna gele
Bibliyografya
Latîfî, Tezkire, haz. Mustafa İsen, Ankara 1990; haz. Rıdvan Canım, Ankara 2000.
Âşık Çelebi, Meşâirü’ş-şuarâ.
Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkire.
Bu madde, TDV İslâm Ansiklopedisi maddesinden özetlenerek hazırlanmıştır.