Servet-i Fünun edebiyatı döneminin hüzünlü, mütevazı ve iyiliksever sesi; eğitim dünyamıza pedagojik yenilikler kazandırmış unutulmaz bir maarifçi.
Hayatı ve Bürokratik Yaşamı
1866 yılında İstanbul’da doğdu. "Şıpka Kahramanı" Müşir Süleyman Paşa’nın oğludur. Çocuk yaşta annesini kaybetmenin verdiği derin kederi ömrü boyunca taşıdı. Mekteb-i Mülkiye’den 1889'da mezun oldu. Bursa ve Bağdat İdadisi müdürlükleri, Cezayir-i Bahr-ı Sefid ve İstanbul Maarif Müdürlükleri gibi önemli eğitim kademelerinde bulundu. Dârülfünun Müdir-i Umumiliği görevini yürüttü. 28 Eylül 1917'de vefat etti ve vasiyeti üzerine Eyüpsultan Mezarlığı’na defnedildi.
Edebî Kişiliği ve Şiir Dünyası
Arapça, Farsça, İngilizce ve Fransızca olmak üzere 4 dile hâkim olan zengin bir kültür adamıydı. Şiirlerinde lirizmden ziyade samimiyet ön plandadır; çocuk sevgisi, aile hasreti, ıstırap, aşk, fazilet ve dünyadaki teknik/bilimsel gelişmeleri konu edinmiştir. 110 civarındaki şiirinden sadece 3'ünü heceyle, kalanını aruzla yazmıştır. Recaizâde Mahmud Ekrem’in tesirinde kalmış, Şafak Kıraathanesi’nin müdavimlerinden biri olmuştur.
Kısa Künye
Doğum / Ölüm: 1866 - 1917
Dönemi: Servet-i Fünun (Edebiyat-ı Cedide)
Mesleği: Şair, Eğitimci, Müfettiş, Bürokrat
Öne Çıkan Yönü: Yetimlere adanmış bir ömür, hayırseverlik
Başlıca Eserleri
Külliyât-ı Âsâr ve İhtisâsat (Şiir & Nesir - 1918)
İlm-i Terbiye-i Etfal (Pedagoji - 1907)
Fröbel ve Pestalozzi Usullerinde Talim Dersleri (1914)
Süleyman Paşa Muhakemesi (Tarih/Biyografi - 1912)
Öne Çıkan Şiiri: "Seninle"
Tebâüd eyleyerek dâima hakikatten,
Seninle ben yaşarım bir hayal-ı hülyâda,
Seninle mest olarak böyle mahremiyetten
Güler saadet-i ömrüm bütün bir rü’yâda
Seninle pîş-i hayâlimde inkişâf eyler
Ezellerin bütün envâr-ı ibtisâmâtı;
Senin güzer-geh-i nurunda titreşir ve söner
Seherlerin bütün emvâc-ı irtisâmâtı
Seninle nâ-mütenâhiye doğru yükselerek,
Bütün hakâyıka rağmen, mukarrib ü yek-rûh,
Uçar, uçar giderim; sonra münkesir, mecruh
Düşer, düşer, düşerim. Böyle yükselip düşmek,
Budur medârı hayâtım… gelir misin, güzelim,
Bugün de arş-ı hayâlâta doğru yükselelim?..