Afşar Timuçin

Doğum: 31 Ağustos 1939 — Akhisar, Manisa

Ölüm: 26 Temmuz 2024 — İstanbul

Meslek: Şair, felsefeci, yazar, çevirmen, akademisyen

Yaşamı ve Eğitimi

Devlet Demiryolları lojmanlarında doğdu; babasının TCDD’deki görevi nedeniyle sık yer değiştirdi. 1945’te Gaziantep Fevzipaşa’da ilkokula başladı; başarıyla bitirdi. Ortaokul için İslâhiye’ye trenle gidip geldi; ardından aile Adana’ya taşındı ve Tepebağ Ortaokulu’nu bitirdi. Daha sonra İstanbul Erkek Lisesi’nden 1959–1960’da mezun oldu. Öğrencilik yıllarında muhasebe kâtipliği, çığırtkanlık, tezgâhtarlık, çevirmenlik ve düzeltmenlik yaptı.

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı ile Felsefe bölümlerinde okudu. Kanada’ya giderek Montréal Üniversitesi Felsefe Bölümü’ne kaydoldu; 1967’de mezun oldu. Montréal’de evlendi; bir oğlu oldu. 1968’de Atatürk Üniversitesi’nde Fransızca okutmanı oldu; bu süreçte Descartes’çı Bilgi Kuramının Temellendirilişi başlıklı çalışmasıyla doktora unvanını aldı.

1975’te Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda göreve başladı; 1980’de doçent, 1992’de profesör oldu. Aynı kurumun Güzel Sanatlar Fakültesi’nde estetik dersleri verdi.

Edebi Kişiliği ve Düşüncesi

İlk öyküsü “Heykel” Vatan gazetesinde yayımlandı. Öykü, şiir ve yazıları Yelken, Varlık, Soyut, Yeni Ufuklar, Yazko, Bilim ve Sanat, Şiir, Papirüs ve başka dergilerde yer aldı. İstanbul’da Kavram Yayınları’nı kurdu; Felsefe dergisini (1972–73; 1977’den itibaren üç aylık) yayımladı.

Felsefe, şiir, deneme, roman ve öykü türlerinde çok sayıda eser verdi; ayrıca önemli çeviriler yaptı. Şiirinde yalın ve açık söyleyişe yaslanan, insanı, toplumu, zamanı ve tarihi sorgulayan bir çizgi öne çıkar. “Şair duyarlığı” üzerine yazılarında, şairliğin doğuştan değil, bilinçli bir birikim ve emekle kurulduğunu vurgular.

Ödüller: 1970 TRT Başarı Ödülü (“Ayrılıkta Söylenmiş Bir Aşk Türküsü”), 1979 TDK Eleştiri Ödülü (Nâzım Hikmet’in Şiiri), 1997 Truva Şiir Ödülü, 2003 Kocaeli Gazetesi “Yılın Eğitimcisi”, 2004 Homeros Emek Ödülü, 2015 PEN Şiir Ödülü.

Başlıca Eserleri

Araştırma • İnceleme • Deneme • Felsefe

• Descartes (Descartes’çı bilgi kuramının temellendirilişi, doktora tezi, 1972)
• Aristoteles Felsefesi (1976)
• Nâzım Hikmet’in Şiiri (1978)
• Descartes Felsefesine Giriş (1980)
• Niçin Yapısalcılık Değil (1984)
• Niçin Varoluşçuluk Değil (1985)
• Estetik (1987)
• Düşünce Tarihi I–II–III (1994)
• Felsefe Sözlüğü (1978; genişletilmiş 2000)
• Sevmek Ne Güzel Şeydir (1991)
• Gerçekçi Düşünce Gerçekçi Sanat (1992)
• Felsefe Bir Sevinçtir (1995)
• Özgür Prometheus (1997)
• Aşkın Diyalektiği (2002)
• Ölesiye Sevmek (2003)
• Yeni Şiirimizin Kısa Romanı (2003)
• Felsefeye Giriş (2003)
• Demokrasi Bilinci (2004)
• İçimizdeki Deprem (2005)
• Estetik Bakış (2005)
• Erken Ölümler (2005)
• Nerede İnsan Varsa Orada Umut Vardır (yıl bilgisi yok)
• Gençler İçin Felsefe Tarihi (2011)

Şiir

• Çöl (1968)
• Destanlar (1969)
• Böyle Söylenmeli Bizim Türkümüz (1974)
• Savaşçı Türküleri (1980)
• Boş Beşik (1981)
• Ey Benim Güzel Sevdalım (1984)
• Bu Sevda Böyle Gider (1992)
• Arınmalar (1993)
• Akşam Türküleri (1996)
• Bulutlar Deniz Kokar (2002)

Roman

• Yarına Başlamak (1975)
• Gece Gelen Eski Dost (1980)
• Kıyılar Durunca (1983)

Öykü

• Denizli Pencere (1981)
• Neden Bazı Akşamlar (1985)
• Aşk Olsun Kırlangıçlar (1996)

Çeviri (Seçki)

• Vietnam Şiiri (A. Kadir ile, 1973)
• Filistin Şiiri (A. Kadir ile, 1974)
• Portekiz Sömürgeleri Şiiri (A. Kadir ile, 1975)
• Diyalektik — Paul Foulquié (1975)
• Sosyoloji Tarihi — Gaston Bouthoul (1975)
• Tek Boyutlu İnsan — Herbert Marcuse (T. Tunçdoğan ile, 1975)
• Diyalektik Araştırmalar — Lucien Goldmann (M. Sert ile, 1976)
• İnsan Bilimleri ve Felsefe — Lucien Goldmann (F. Aynuksa ile, 1977)
• Kant Felsefesine Giriş — Lucien Goldmann (1983)
• Eskiçağ Maddecileri — Paul Nizan (1998)
• Yöntem Üzerine Konuşma — René Descartes (Yüksel Timuçin ile, 1998)
• Metafizik Üzerine Konuşma — Leibniz (1999)

Diğer

• Yabancı Dilde Yayınlar (şiir/öykü/roman seçkileri: Liberté 255, 2002; vb.)
• Rusça Yayınlanan Kitaplar: Gece Gelen Eski Dost (1989), Türk Şiir Antolojisi (1989)