Gülşehrî
13. yy sonu – 14. yy başı • Kırşehir merkezli sûfî şair, zâviye sahibi
Kısa Bilgiler
- Mahlas: Gülşehrî (Kırşehir’le bağlantılı)
- Adı (ihtimal): Ahmed veya Süleyman (kesin değil)
- Konum: Kırşehir’de tanınmış bir şeyh; evinde semâlar yapılırdı
- Vefat: Mantıku’t-tayr’ı 717/1317’de bitirdiğine göre bu tarihten sonra
Edebi Kimlik
- Didaktik ve sûfî mesneviler
- Attâr, Senâî, Sa‘dî, Nizâmî, Mevlânâ etkisi
- Türkçe’nin imkânlarını savunan, sade ve özenli üslup
- Ahîlik/fütüvvet vurgusu güçlü
Başlıca Eserleri
- Feleknâme (701/1301) — Farsça, mesnevi; mebde–meâd, ahlâk ve tasavvuf bahisleri.
- Mantıku’t-tayr (717/1317) — Türkçe, “fâilâtün fâilâtün fâilün”; hüdhüd rehberliğinde kuşların sîmurgu arayışı (vahdet-i vücûd alegorisi). Gülşennâme adıyla da anılır.
- Kerâmât-ı Ahî Evran — Türkçe, 167 beyitlik mesnevi; fütüvvet/ahîlik temaları.
- ʿArûż-ı Gülşehrî — Farsça kısa risâle; aruz kalıpları ve örnekleri.
Not: “Ahmed” yahut “Süleyman” adına dair kayıtlar çelişkilidir; kesinleşmiş bir türbe/isim eşleşmesi bulunmaz. Mantıku’t-tayr’da “Süleyman” geçişleri çoğunlukla peygamberle ilgilidir. Gülşehrî, Attâr’ın anlatısını özgün hikâyeler, ahlâkî öğütler ve Türkçe’nin gücünü göstermek amacıyla genişletir.
