Kabataş Erkek Lisesi mezunudur. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ndeki eğitimini yarıda bırakıp
İngiltere’ye gitti; BBC’nin Türkçe bölümünde çalıştı. Londra Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe
Bölümü’nü bitirdi. Türkiye’ye döndükten sonra çeşitli yayınevleri ve ansiklopedilerde görev aldı;
Cumhuriyet, Milliyet, Yeni Ortam ve dergilerde “Ali Hikmet” imzasıyla
inceleme, eleştiri ve denemeler yazdı. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi,
Boğaziçi Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi’nde dersler verdi. İlk şiirleri, Behçet Necatigil’in
yönettiği lise dergisi Dönüm’de çıktı.
Şiiri ve edebi yönü
İlk döneminde İkinci Yeni etkisinde imgeci şiirler yazdı; sonraki yıllarda gelenekle çağdaş duyarlığı
birleştiren, biçim–öz dengesi gözeten bir çizgi geliştirdi. İslam mistisizmi ve tasavvuftan beslenen
kendine özgü bir söz varlığı kurdu. (Talat Halman’ın kendisine yakıştırdığı “Şair-i Azam” ifadesi,
aralarındaki mizahi bir diyalogun parçası olarak anılır.)
Eserleri
Şiir
Bakış Kuşu (1969)
Bedreddin Üzerine Şiirler (1975)
Doğu Şiirleri (1977)
Yaz Şiirleri (1981)
Gizemli Şiirler (1984)
Zaman Şiirleri (1987)
Söylen Şiirleri (1989)
Ayna Şiirleri (1992)
Hüzün ki En Çok Yakışandır Bize (1989, toplu)
Gülün Ustası Yoktur (1993, toplu 1)
Erguvan Şiirler (1993, toplu 2)
Çöl Şiirleri (1996)
Akşam Şiirleri (1998)
Yolculuk Şiirleri (2001)
Hurûfî Şiirler (2004)
Büyü’sün Yaz (2006)
Küller ve Zaman
Kayboluş Şiirleri (2007)
Yara Şiirleri (2012)
Deneme – İnceleme
Felsefe ve Ulusal Kültür (1975)
Roman Kavramı ve Türk Romanı (1977)
Kültür Üzerine (1987); Yazın Üzerine (1987)
Denemeler Karşı Denemeler (1988)
Dil’in Dili (1991); İstanbul Yazıları (1991)
Okuma Notları (1992); İstanbul’u Dinliyorum (1992)
Modernleşme, Oryantalizm, İslam (1998)
Yazın, Dil ve Sanat (1999); İslam ve Sivil Toplum Üzerine Yazılar (1999); İnsanlar, Mekanlar, Yolculuklar (1999)
Özel Hayat’tan Küreselleşmeye (2001); Budalalığın Keşfi (2002)
Kara Güneş (2003); Sözün Gücü (2003)
Yüzler ve İzler (2006)
Batı Uygarlık Tarihine Teorik Bir Giriş (2008, Burcu Pelvanoğlu ile)
İslam’ın Zihin Tarihi (2009); Türkiye’nin Zihin Tarihi (2009); Alafrangalığın Tarihi (2009)
Okuma Biçimleri (2010); Belleğin Kuytularından (2010)
Anı – Günce
Geçmiş Yaz Defterleri (1998)
Ceviz Sandıktaki Anılar (2001)
Bulanık Defterler (2005)
Anlatı
Taormina (1990)
Fehmi K.’nın Acayip Serüvenleri (1991)
Kuyu (1994) — Üçü birlikte Üç Anlatı adıyla (Can Yay., 1995)