Hilmi Yavuz (d. 14 Nisan 1936, İstanbul)

Kabataş Erkek Lisesi mezunudur. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ndeki eğitimini yarıda bırakıp İngiltere’ye gitti; BBC’nin Türkçe bölümünde çalıştı. Londra Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. Türkiye’ye döndükten sonra çeşitli yayınevleri ve ansiklopedilerde görev aldı; Cumhuriyet, Milliyet, Yeni Ortam ve dergilerde “Ali Hikmet” imzasıyla inceleme, eleştiri ve denemeler yazdı. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi’nde dersler verdi. İlk şiirleri, Behçet Necatigil’in yönettiği lise dergisi Dönüm’de çıktı.

Şiiri ve edebi yönü

İlk döneminde İkinci Yeni etkisinde imgeci şiirler yazdı; sonraki yıllarda gelenekle çağdaş duyarlığı birleştiren, biçim–öz dengesi gözeten bir çizgi geliştirdi. İslam mistisizmi ve tasavvuftan beslenen kendine özgü bir söz varlığı kurdu. (Talat Halman’ın kendisine yakıştırdığı “Şair-i Azam” ifadesi, aralarındaki mizahi bir diyalogun parçası olarak anılır.)

Eserleri

Şiir

• Bakış Kuşu (1969)
• Bedreddin Üzerine Şiirler (1975)
• Doğu Şiirleri (1977)
• Yaz Şiirleri (1981)
• Gizemli Şiirler (1984)
• Zaman Şiirleri (1987)
• Söylen Şiirleri (1989)
• Ayna Şiirleri (1992)
• Hüzün ki En Çok Yakışandır Bize (1989, toplu)
• Gülün Ustası Yoktur (1993, toplu 1)
• Erguvan Şiirler (1993, toplu 2)
• Çöl Şiirleri (1996)
• Akşam Şiirleri (1998)
• Yolculuk Şiirleri (2001)
• Hurûfî Şiirler (2004)
• Büyü’sün Yaz (2006)
• Küller ve Zaman
• Kayboluş Şiirleri (2007)
• Yara Şiirleri (2012)

Deneme – İnceleme

• Felsefe ve Ulusal Kültür (1975)
• Roman Kavramı ve Türk Romanı (1977)
• Kültür Üzerine (1987); Yazın Üzerine (1987)
• Denemeler Karşı Denemeler (1988)
• Dil’in Dili (1991); İstanbul Yazıları (1991)
• Okuma Notları (1992); İstanbul’u Dinliyorum (1992)
• Modernleşme, Oryantalizm, İslam (1998)
• Yazın, Dil ve Sanat (1999); İslam ve Sivil Toplum Üzerine Yazılar (1999); İnsanlar, Mekanlar, Yolculuklar (1999)
• Özel Hayat’tan Küreselleşmeye (2001); Budalalığın Keşfi (2002)
• Kara Güneş (2003); Sözün Gücü (2003)
• Yüzler ve İzler (2006)
• Batı Uygarlık Tarihine Teorik Bir Giriş (2008, Burcu Pelvanoğlu ile)
• İslam’ın Zihin Tarihi (2009); Türkiye’nin Zihin Tarihi (2009); Alafrangalığın Tarihi (2009)
• Okuma Biçimleri (2010); Belleğin Kuytularından (2010)

Anı – Günce

• Geçmiş Yaz Defterleri (1998)
• Ceviz Sandıktaki Anılar (2001)
• Bulanık Defterler (2005)

Anlatı

• Taormina (1990)
• Fehmi K.’nın Acayip Serüvenleri (1991)
• Kuyu (1994) — Üçü birlikte Üç Anlatı adıyla (Can Yay., 1995)

Söyleşi / Biyografi

• Şiir Henüz (1999)
• Doğu’ya ve Batı’ya Yolculuk (2003)
• Şiirim Gibi Yaşadım (biyografi, 2006)

Ödülleri

• 1978 Yeditepe Şiir Armağanı
• 1987 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü
• 1998 Türkiye Yazarlar Birliği Fikir Ödülü