Asker ozan • Divanî üslupta güçlü halk şairi • Yeniçeri Mustafa
Şimdi Bir Sevdaya Düştüm Yenile
Kimse gelip hatır sormak istemez
Divanesin derim, deli gönlüme
Hiç aklın başına dernek istemez
Kuloğlu dünyaya kıldın mı nazar
Herkes de halince bir dolap düzer
Ecel öncümüzden çekinip gezer
Fırsat gözler, aman vermek istemez
Kuloğlu, 17. yüzyılın ünlü asker ozanlarındandır. Hayatı üzerine bilinen tek sağlam bilgi, IV. Murat’ın ölümü üzerine söylediği ağıttır. Son yıllarda ele geçen on bir yeni şiir ile bilinen eser sayısı genişlemiştir.
Fuat Köprülü ve Sadettin Nüzhet’in ileri sürdüğü gibi Safranbolulu Süleyman Ağa olmadığı bugün kesinleşmiştir. Çünkü Kuloğlu, bir şiirinde adının Mustafa olduğunu açıkça belirtir:
“Ben Kuloğlu Mustafa’yım, mailim güzele ben…”
Bir Yeniçeri olan Kuloğlu’nun adı, Evliya Çelebi’nin anlattığı olaylar arasında, dönemin ozanlarıyla birlikte anılmaktadır. Bu da onun çağında tanınmış ve kabul görmüş bir saz şairi olduğunu göstermektedir.
Kuloğlu, halk şiirinin 17. yüzyıldaki en güçlü temsilcilerinden biridir. Aşık Ömer, ünlü Şairname’sinde onun adı ve nişanını övgüyle anar. Karacaoğlan’ı bile küçümseyen Aşık Ömer’in, Kuloğlu’nu yüksek bir yere koyması dikkat çekicidir.
Çağdaşlarının yaptığı benzeklerden anlaşıldığı üzere Kuloğlu, kendi döneminin ve sonrasının ozanları üzerinde etkili olmuştur. Yüzlerce cönk üzerinde yapılan taramalar, ününün 18. yüzyıl sonuna kadar sürdüğünü göstermektedir.
Kuloğlu’nun şiirlerinde aşk geniş yer tutar. Tasavvuf hemen hiç yoktur. Bir “asker ozan” olarak lirizmi, içliliği ve ustalığıyla halk şiiri tekniğinin en iyi örneklerini vermiştir.
