Evs kabilesi — Medine; Bedir ve Uhud Gazileri
“Darağacında ilk iki rekât namaz kılan sahâbî” olarak bilinir; Reci’ hadisesinin şehididir.
Müşriklerin sahte “öğretmen talebi” üzerine gönderilen on kişilik irşad heyetinde yer aldı. Hüzeyl’in topraklarında Reci’ suyu başında pusuya düşürüldüler. Savaşta yedi sahâbî şehid oldu; Hubeyb (r.a.), Zeyd b. Desinne ve Abdullah b. Târık sağ yakalandı. Abdullah yolda şehid edildi; Hubeyb ve Zeyd Mekke’ye götürülüp satıldı.
Hubeyb (r.a.) Bedir’de Hâris b. Âmir’i öldürdüğü için Hâris’in oğulları yüksek bedelle onu satın aldılar. Mekke’de zindanda tam bir tevekkülle ibadet etti; rivayetlerde mevsim dışı üzümle rızıklandırıldığı nakledilir. Temizlik için ustura istediğinde evdeki çocuğu incitmeyerek “Bizim dinimizde haksız yere cana kıyılmaz.” diyerek merhamet ve emniyet timsali oldu.
Ten‘im’de idamdan önce son arzusu sorulunca iki rekât namaz kıldı ve “Ölümden korktuğumu sanmayasınız diye uzatmadım.” buyurdu. Böylece idam öncesi iki rekât kılma uygulamasına örnek oldu. İslâm’dan dönmesi tekliflerini reddetti; “Muhammed’in Medine’de ayağına diken batmasına bile razı olmam.” sözleriyle sadakatini haykırdı.
Rivayete göre darağacında “Allâh’ım selâmımı Resûlüne ulaştır.” diye dua etti; Resûlullah (s.a.s.) da meclisinde “Ve aleyhisselâm” diyerek karşılık verdi. Yüzünün kıbleye dönmesi için yaptığı niyaz kabul olundu; müşrikler çeviremedi. Mızrak darbeleriyle “Eşhedü en lâ ilâhe illâllah…” diyerek şehid oldu.
Cansız bedeni bir süre asılı bırakıldı. Zübeyr b. Avvâm ve Mikdâd (r.anhum) geceleyin indirmeye teşebbüs etti; rivayete göre bulunduğu yer yarılarak nâşı gizlendi. Resûlullah (s.a.s.) “Hubeyb benim cennette komşumdur.” buyurdu.
