Cemal Süreya (Cemalettin Seber)

Asıl adı Cemalettin Seber’dir. 1938’de babasının Erzincan’dan sürgün edilmesiyle aile Bilecik’e yerleşti. Annesi Gülbeyaz Hanımın erken vefatı üzerine bir süre İstanbul’da okudu; 1942’de yeniden Bilecik’e döndü. Ortaokulda (ileride ilk eşi olacak) Seniha Nemli ile sınıf arkadaşıydı. Haydarpaşa Lisesi’ne parasız yatılı olarak geçti. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde Maliye–İktisat okudu; bu yıllarda Muzaffer Erdost, Sezai Karakoç gibi isimlerle yakın arkadaşlık kurdu.

1954’te mezun oldu. 1955’te kızı Ayçe doğdu; aynı dönemde müfettiş yardımcısı olarak İstanbul’a atandı. 1967’de Zuhal Tekkanat ile evlendi; 1970’te oğulları Memo Emrah doğdu. Memuriyete dönerek Ankara’ya atandı; aile bir süre iki şehirde yaşadı, sonrasında ayrılıklar ve yeniden birleşmeler oldu. 1975’te kısa süren üçüncü evliliğinin ardından yaşamının ilerleyen döneminde Birsen Sağnak ile evlendi. 1982’de emekli oldu; çeşitli işlerde çalıştı. 9 Ocak 1990’da vefat etti.

Yazın Yaşamı

Şiire ortaokulda başladı; Fransızcaya ilgi duydu. İlk şiiri 1953’te Mülkiye dergisinde yayımlandı (“Şarkısı Beyaz”). 1955’te “Üvercinka”, “Dalga”, “Güzelleme”, “Cigarayı Attım Denize”, “Nehirler Boyunca Kadınlar Gördüm” gibi şiirlerle adını duyurdu. 1958’de çıkan ilk şiir kitabı Üvercinka, 1959 Yeditepe Şiir Armağanı’nı kazandı. Papirüs dergisini çıkardı; eşi Zuhal’e yazdığı mektupları daha sonra Onüç Günün Mektupları adıyla kitaplaştırdı. Deneme, günce, derleme ve çocuk yazılarıyla da edebiyatın farklı türlerinde ürün verdi.

İkinci Yeni hareketiyle ilişkilense de konuşma dilini şiire taşıyan özgün çizgisiyle bu doğrultudan ayrışır. Şiir, deneme, eleştiri, günce ve çocuk yazılarıyla geniş bir külliyat bıraktı.

Eserleri (seçme)

Şiir

• Üvercinka (1958)
• Göçebe (1965)
• Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973)
• Sevda Sözleri (1984; 1990, 1995 baskıları)
• Güz Bitigi (1988)
• Sıcak Nal (1988)
• Korkarak Vinç
• Uzaktan Seviyorum Seni

Deneme – Eleştiri

• Şapkam Dolu Çiçekle (1976)
• Günübirlik (1982)
• 99 Yüz (1992)
• Uzat Saçlarını Frigya (1992)
• Folklor Şiire Düşman (1992)
• Aydınlık Yazıları / Paçal (1992)
• Oluşum’da Cemal Süreya (1992)
• Papirüs’ten Başyazılar (1992)
• Toplu Yazılar I (2000; Şapkam Dolu Çiçekle ve şiir yazıları)
• Toplu Yazılar II (2005; Günübirlikler)

Günce

• 999 Gün (Günler) / Üstü Kalsın (1981)
• Günler (uzun soluklu günlük)

Mektup

• Onüç Günün Mektupları (1990)

Çocuk Kitabı

• Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi (1993)

Söyleşi

• Güvercin Curnatası (1997)

Derleme

• Mülkiyeli Şairler (1966)
• Yüz Aşk Şiiri (1967)