Asıl adı Mehmet olan Ruhsati, Sivas’ın Deliktaş bucağında doğmuş ve ömrünün hemen hemen tamamını burada geçirmiştir. Babasının adı Mehmet, annesinin adı Safiye’dir (Eflatun Cem Güney’e göre). 12 yaşında öksüz ve yetim kaldığı için kuvvetli bir tahsil göremedi. Şiirlerinden, dört kez evlendiği ve bu evliliklerden 23 çocuğu olduğu anlaşılmaktadır.
Uzun süre Deliktaş ağalarından Ali Ağa’nın yanında azap olarak çalıştı; değirmencilik, çobanlık ve rençberlik yaptı. Zaman zaman gurbete çıktı. Ömrünün sonlarına doğru köyünde imamlık yaptı. Bazı deyişleri nedeniyle tutuklandı.
Badeli bir âşık olan Ruhsati, şiirlerinde Ruhsat Baba, Âşık Ruhsat, Ruhsat ve en çok Ruhsati mahlaslarını kullandı. Saz çalamayan bir ozandı; ömrü boyunca pek çok aşıkla karşılaşıp atışmalar yaptı.
Şiir Anlayışı
Şiirlerinin çoğunu hece vezniyle yazdı; zaman zaman Ömer, Derli, Emrah ve Seyrani etkisiyle aruz denemeleri de yaptı. Aruzla mistik düşüncelere ve olaylara değinse de asıl başarısını hece vezniyle gösterdi. Yarım kafiyeyi yoğun biçimde kullandı.
Dili sade ve akıcıdır. Hece, durak, kafiye ve rediflerde titiz davranmış, anlam bütünlüğüne dikkat ederek güçlü şiirler söylemiştir. Tasvire geniş yer vermiş, köy ağzına özgü kelimeler kullanmıştır. Tekrarı yalnızca ifadeye kuvvet vermek için tercih etmiştir.
Şiirlerinde halkın duyguları, inançları, dertleri ve toplumsal meseleleri yer alır. Köy hayatının özelliklerini yansıtan şiirlerinde aşk (beşeri ve ilahi), taşlama, tabiat, din ve ahlak temaları ön plandadır.
Ruhsati’nin mezarı, doğduğu yer olan Deliktaş’tadır. Yanında, kendisinden önce vefat eden oğlu Âşık Minhaci yatmaktadır.
