Doğum: 16. yüzyıl sonları (tahmini), Erciş • Ölüm: Bilinmiyor
Ercişli Emrah’ın doğum ve ölüm tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Uzun süre Erzurumlu Emrah (ö. 1860 [?]) ile karıştırılmış, ancak araştırmacıların çalışmalarıyla ayrı bir saz şairi olduğu ortaya konulmuştur. Hakkında belgeler azdır; bilgilerin çoğu kendi şiirlerinden ve “Emrah ile Selvihan” halk hikâyesinden çıkarılmıştır.
Ercişli’nin bâde içtiği kabul edilirken Erzurumlu Emrah için böyle bir rivayet yoktur. Erzurumlu medrese eğitimi almış, aruzla da şiir yazmıştır; Ercişli ise yalnızca hece veznini kullanmıştır. Ercişli’nin şiirlerinde aşk ve sevgi ön plandadır; Erzurumlu’da ise dinî-tasavvufî temalar ağırlıktadır.
1927’ye kadar bütün bilgiler Erzurumlu Emrah’a mal edilmiş, fakat bu tarihten itibaren araştırmacılar iki Emrah’ı ayırmaya başlamışlardır. Ali Saraçoğlu’nun XVIII. yüzyıla ait bir belgeye dayanarak verdiği bilgiye göre, Emrah “Erciş karyesinde yetişmiş, yâr ile bağrı yaralı Karakoyunlu âşıklardandır.” 1984’te yapılan bir kazıda üzerinde “Emrah” yazılı bir mezar taşı bulunması da onun gerçekten yaşadığının önemli bir kanıtı sayılır.
Halk arasında en çok bilinen eseri “Emrah ile Selvihan” hikâyesidir. Bu hikâye, aşk macerası etrafında örülmüş, pek çok şiirle süslenmiş ve Türk halk hikâyeleri arasında en sevilenlerden biri olmuştur. Hikâyenin varyantları farklı bölgelerde derlenmiştir.
Sanatı ve Şiirleri
Şiirleri koşma ve semâilerden oluşur; az sayıda destanı vardır. Dili sade, anlaşılır ve halkın kullandığı benzetmelere dayanır. Aruz vezni kullanmamış, yalnızca heceyle yazmıştır. Anadolu insanının temiz duygularını sınırlı bir kelime kadrosuyla etkili biçimde yansıtmıştır. Şiirlerinde çoğunlukla maddî aşkı dile getirmiştir.
Kaynak: Antoloji.com ve ilgili araştırmalar (Ali Saraçoğlu, Hikmet Dizdaroğlu, Saim Sakaoğlu, Muhan Bali, Fahrettin Kırzıoğlu, Cahit Öztelli).
